Psikanaliz ve Edebiyat Buluşmaları IV

Psikanaliz ve Edebiyat Buluşmaları-IV
Yaralanan Dünya, Onaran Söz: Yaşar Kemal’in Destanlarında Yas, Travma ve Yaratıcılık

Edebiyatla psikanaliz arasındaki çok yönlü ilişkiyi irdelemek amacıyla sürdürdüğümüz bu buluşmada odağımızı, Yaşar Kemal’in destansı romanlarına yöneltiyoruz. Doğmadan önce yerinden edilenlerin, savaşın, kan davalarının, her türden kırımın, kıyımın, hor görülmenin ardındaki zulmü anlattığı kadar, zorbalara kafa tutanların hikâyesini de anlatır bize Yaşar Kemal. Hiçbir şeyi unutmayan, bir destancıdan güzel hikâyeler anlatıp dinleyen herkesi –kendi tabiriyle “lalü ebkem ağzına baktıran”– annesi vardır Yaşar Kemal’in. Belki de ondan devralmıştır zulme karşı sessizliğe bürünmeden tarihe tanıklık etme kudretini.

Yaşar Kemal, bireysel kayıplar ile toplumsal yıkımların, tarihsel şiddet ile doğa tahribatının iç içe geçtiği bir yas coğrafyasını anlatır. Dağlar, tepeler, nehirler, sazlıklar ve onların içinde yaşayan insanlar kadar börtü böcek, kuş sürüleri… Bir diğer deyişle coğrafyanın insanın kederi ve kaderi olduğunu. Canlısından cansızına tüm varlıklarıyla coğrafya, insanla birlikte soluyan; hem dışında hem içinde yer alan ortak bir ruhsal alan olarak belirir. Bu anlatı evreninde yas, yalnızca kaybedilen nesnenin ardından tutulan bir matem değil, belleği koruyan, tanıklık eden ve yeni anlamları inşa eden yaratıcı bir ruhsal süreçtir.

Psikanalitik açıdan yas süreci, kaybın ardından içsel nesne dünyasının yeniden kurulması ve onarımıyla ilişkilendirilir. Hanna Segal’in vurguladığı gibi, sevilen nesnenin iç dünyada sürekliliğinin sağlanması yaratıcı kapasitenin temelini oluşturur. Yaşar Kemal’in romanlarında bu yaratıcı yas hareketi, sözlü kültürün ve doğayla kurulan ilişkisel alanın içinde gerçekleşir. İnsan, hayvan, bitki ve toprak arasındaki geçirgen sınırlar, kaybın yalnızca bireysel değil, kolektif ve ekolojik bir deneyim olduğunu da gösterir. Çukurova’nın bozulan dengesi ile insan ruhsallığındaki yıkım eşzamanlı ilerler; bu nedenle Yaşar Kemal anlatısı, doğa yıkımının yasını tutan erken bir edebi tanıklık ve eko-yas açısından güçlü bir düşünme alanı olarak okunabilir.

Bu buluşmada Deniz Gündoğan İbrişim ve Ayla Yazıcı ile birlikte, Yaşar Kemal’in yaşam öyküsünden eserlerine uzanan bir hat üzerinde; metinlerinde travmanın temsil biçimlerini, yasın bireysel, toplumsal ve ekolojik boyutlarını, içsel nesne dünyasının yeniden kuruluşunu ve yaratıcı imgelemin onarıcı işlevini ele almayı amaçlıyoruz. Katılımcıları, psikanaliz kuramı ile edebi çözümlemenin kesişiminde, Yaşar Kemal’in anlatı dünyasında yasın dönüştürücü hareketini birlikte düşünmeye davet ediyoruz.

Ücretler:

Öğrenci: 1200 TL

Ipso Üyesi: 1600

Psike üyesi Psikanalist:1800 TL

Psikanalist adayı: 1800 TL

Genel katılımcı: 2200 TL

Ödeme:

•  PSİKE İSTANBUL PSİKANALİZ DERNEĞİ İKTİSADİ İŞLETMESİ
• IBAN: TR68 0006 2000 1320 0006 2952 04
• Açıklamaya katılımcının Ad Soyadını ve “edebiyat” yazınız.

KAYIT İÇİN TIKLAYINIZ